Milli Eğitim Bakanlığı tarafından öğretmenlerin mesleki gelişim süreçleri kapsamında düzenlenen ara tatil seminerleri, Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA) üzerinden yürütülümektedir. Ancak bu süreçte, görme engelli öğretmenlerin seminer içeriklerine erişimde birtakım sorunlar yaşadığı görülümektedir. Geçtiğimiz ara tatil kasım seminerinde, öğretmenlerin seminerleri erişilebilir şekilde tamamlayamadıklarından sorunun inisiyatifle çözülmesi sayesinde görme engelli öğretmenler semineri tamamlamış sayılmışlardır. Mart ayı ara tatil seminerlerinde, kasım seminerlerine kıyasla erişilebilirlik adına bazı düzenlemeler yapılmış; ancak seminerlerin erişilebilirlik sorunu kalıcı olarak çözülememiştir.
Yasal düzenlemelere rağmen erişilebilirlik sağlanamamakta, erişilebilirlik sorunları nedeniyle görme engelli öğretmenler seminer içeriklerinden yeteri kadar yararlanamamaktadırlar.
Ülkemizde erişilebilirlik, hem ulusal mevzuat hem de uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmıştır. Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin 9. maddesi, bilgi ve iletişim teknolojilerine eşit erişimi düzenlemektedir. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ise kamu hizmetlerinin engelliler için erişilebilir olmasını zorunlu kılmaktadır. Buna rağmen, öğretmenlerin mesleki gelişim süreçlerinde kullanılan dijital platformların erişilebilirlik kriterlerine uygun olmadığı görülülmektedir.
Seminer süreci erişilebilirlik sorunları nedeniyle amacından uzaklaşmakta; görme engelli öğretmenler, seminer içeriklerine odaklanmak yerine sistemin nasıl çalıştığını çözmeye çalışmaktadırlar. Ekran okuyucu ile uyumlu olmayan butonlar ve içerikler nedeniyle seminer ilerletilememiş; süreç çoğu zaman deneme-yanılma yoluyla tamamlanmaya çalışılmıştır. Bazı öğretmenler, semineri izlerken, içerikleri ilerletme noktasında başkalarından yardım almak zorunda kalmışlardır.
Seminerlerde nasıl ilerleneceği yeterince açık değildir
ve kullanıcıyı yönlendiren erişilebilir bir yapı bulunmamaktadır.
Ara tatil mart seminerleri, yukarıda sözünü ettiğimiz durumlardan dolayı hak ihlaline neden olmaktadır.
Erişilebilirlik bir tercih değil, yükümlülüktür. Eğitim hizmetlerinin planlanması sürecinde erişilebilirliğin baştan itibaren gözetilmesi gerekmektedir. Erişilebilirlik sonradan eklenen bir unsur değil, sistemin temel bir parçasıdır. Bu süreçte sivil toplum kuruluşlarının bilgi ve deneyimlerinden yararlanılması da büyük önem taşımaktadır. EGED olarak; •Seminer platformunun erişilebilir hale getirilmesini
•Ekran okuyucu yazılımlarla tam uyumluluğun sağlanmasını
•Tüm içerik ve etkileşimli alanların erişilebilir formatta sunulmasını
•Uluslararası erişilebilirlik standartlarına uygun test ve iyileştirme süreçlerinin yürütülmesini talep ediyoruz.
Bu doğrultuda, görme engelli öğretmenlerin mesleki haklarının korunması ve geliştirilmesi için çalışmaya devam edeceğimizi kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz.